logo eenvoudinkwaliteit

Slim, snel en slank werken in de zorg?
Eenvoud in Kwaliteit helpt!

Agile

Wat is agile?

Even heel kort door de bocht, is Agile net als Lean een manier van denken met daarbij een verzameling gereedschappen om werk slim aan te pakken, met maximale waarde voor de klant en met zo min mogelijk verspillingen. Lean is oorspronkelijk ontwikkeld in een productieomgeving, Agile komt uit de softwareontwikkeling.

Het Engelse woord agile betekent in het Nederlands: flexibel, wendbaar, behendig, lenig, alert. En dit is ook precies waar Agile werken voor staat.

Watervalmodel

Bij softwareontwikkeling werd tot Agile in zwang kwam veel gewerkt met het zgn. Watervalmodel. Bij deze manier van werken is een project opgedeeld in afzonderlijke fases die stap voor stap doorlopen moeten worden voor er een product wordt opgeleverd aan de klant (zie figuur 1). De fases worden uitgevoerd door gespecialiseerde teams, die na afronding van een fase klaar zijn met hun deel van het project.

Een van de nadelen van deze manier van werken is dat het erg star is. Wanneer later in het project blijkt dat er bijsturing nodig is, doordat de klant bij nader inzien andere wensen heeft dan aanvankelijk ingeschat, is dat erg lastig omdat de ontwerpfase al voorbij is. Ook wanneer marktomstandigheden veranderen, bijvoorbeeld wanneer een concurrent een beter product uitbrengt, kan er niet meer worden bijgestuurd. Eigenlijk is de enige optie in dit model het project stop te zetten en opnieuw te beginnen.

Sowieso wordt er in het watervalmodel vaak matig tot slecht aan de wensen van de klant voldaan. Dat komt niet alleen doordat de klant pas later in het project software kan uitproberen en zo kan zien of zijn doelen worden bereikt, maar ook doordat er bij elk van de fases in het proces een overdrachtsmoment aan andere mensen of teams met een andere specialisatie plaatsvindt. Bij die overdracht van informatie blijkt de boodschap vaak subtiel te veranderen.

vrolijke dagstart
Figuur 1: Grafische weergave van het watervalmodel, waarbij het werk van fase tot fase naar beneden stroomt, als de waterstroom in een waterval

Ontstaan agile

De Agile benadering werd ontwikkeld door een groep van softwareontwikkelaars, die constateerden dat de traditionele manier van werken niet langer voldeed.
In 2001 legden zij de grondslagen van Agile softwareontwikkeling vast in het Agile Manifesto, verder uitgewerkt in de Agile principles.

Dit is de Nederlandse vertaling van het Agile Manifesto:

Wij laten zien dat er betere manieren zijn om software te ontwikkelen door in de praktijk aan te tonen dat dit werkt en door anderen ermee te helpen. Daarom verkiezen we

Mensen en hun onderlinge interactie boven processen en hulpmiddelen
Werkende software boven allesomvattende documentatie
Samenwerking met de klant boven contractonderhandelingen
Inspelen op verandering boven het volgen van een plan

Hoewel wij waardering hebben voor al hetgeen aan de rechterkant staat vermeld, hechten wij méér waarde aan wat aan de linkerzijde wordt genoemd.

Wat onder meer opvalt in het Agile Manifesto en de bijbehorende principes, is dat er net als bij Lean grote nadruk wordt gelegd op toegevoegde waarde voor de klant.

Agile methoden en gereedschappen in de praktijk

In de praktijk van Agile worden grote ontwikkelprojecten opgedeeld in kleine stapjes, die twee tot maximaal vier weken duren, en meteen een werkend product of prototype opleveren. Deze methode heet Timeboxing, en de deelprojectjes die ontstaan heten Timeboxes ofwel Iteraties. De tevoren vastgelegde periode waarin de software uit een Iteratie wordt opgeleverd heet een Sprint. De snelle oplevering van werkende software levert hogere klanttevredenheid op, en de klant kan het deelproduct ook meteen evalueren, zodat er snel kan worden bijgestuurd.

Agile teams hebben altijd een teamlid dat de klant vertegenwoordigt, en in aangewezen om te spreken namens de belanghebbenden. Op de werkvloer, goed zichtbaar voor het team, is er de zgn. Information Radiator, een groot bord waarop de stand van zaken en alle belangrijke informatie over het project zichtbaar is.

Een ander kenmerk van Agile projecten is de daily standup (ook wel daily scrum genoemd) een dagelijkse staande bijeenkomst, vergelijkbaar met de dagstart in Lean. In dit korte overleg rapporteren de teamleden aan elkaar wat hun vorderingen zijn, en wat de vandaag willen gaan doen, wat voor belemmeringen ze verwachten, etc.

Onder de vlag van Agile zijn diverse methodieken ontstaan, waarvan Scrum de meest bekende is. In sommige andere varianten van Agile staan Lean technieken zoals Kanban voorop.