logo eenvoudinkwaliteit

Slim, snel en slank werken in de zorg?
Eenvoud in Kwaliteit helpt!

Kanban

Wat betekent de Lean term kanban?

In Lean management is kanban een (meestal visueel) signaal, dat aangeeft dat er actie nodig is. Het is van oorsprong een Japans woord, dat is te vertalen met 'kaart die je kan zien'.

Kanban is een systeem dat door de bedenker van Lean, Taiichi Ohno, bij Toyota werd ingevoerd. Het doel was de bevoorrading van onderdelen zodanig te regelen dat er zo min mogelijk verspillingen optreden.

Kanban gaat ervan uit dat alleen wordt bevoorraad wanneer er daadwerkelijk vraag is (zie pull). Wanneer dat zo is, wordt het kanban-signaal zichtbaar, zodat men weet dat er nieuwe voorraad nodig is. Het signaal kan op allerlei manieren worden gegeven, bijvoorbeeld via zgn. kanban-kaarten, met gekleurde stickers op voorraadbakken, een geluidssignaal of het sturen van een e-mail.

Kanban-methoden

Vaak toegepaste kanban-methoden zijn de twee bakken of two bin-methode en het gebruik van kanbankaarten. Een variant op kanbankaarten zijn kanbanborden.

Bij de twee bakken-methode wordt gebruik gemaakt van twee bakken met voorraad. Wanneer de ene bak leeg is wordt de volgende gebruikt. De lege bak wordt als kanban (signaal) gebruikt, waarmee een volle bak wordt aangevraagd.

Kanbankaarten worden bij de voorraad bewaard. Ze bevatten alle belangrijke informatie over de voorraad. Wanneer de voorraad op is fungeert de kaart als kanban-signaal.

Kanbanborden zijn een variatie op kanbankaarten. Op het bord zie je visuele signalen als post-its of magneetjes. Een eenvoudig kanbanbord heeft drie kolommen, bijvoorbeeld "wacht op productie", "in productie" en "geproduceerd". Kanbanborden worden bijvoorbeeld vaak gebruikt bij ontwikkeling van software.

Voorbeeld van een kanban-systeem

In het (Engelstalige) filmpje hieronder zie je een voorbeeld van invoeren van een tweebakkensysteem in een Amerikaans ziekenhuis. Behalve hoe het systeem werkt, is ook te zien dat er veel denkwerk en investering nodig is om het goed in te voeren. Maar doordat de verspillingen met kanban fors worden aangepakt, wordt de investering ook weer snel terugverdiend.