logo eenvoudinkwaliteit

Slim, snel en slank werken in de zorg?
Eenvoud in Kwaliteit helpt!

VSM / value stream mapping / waardestroomanalyse

Wat is een waardestroomanalyse of vsm?

VSM (value stream mapping) of waardestroomanalyse is een Lean techniek waarmee alle stappen in een waardestroom worden geanalyseerd en (letterlijk) in kaart gebracht. In de analyse wordt bekeken in hoeverre er waarde voor de klant wordt toegevoegd en of er verspillingen aanwezig zijn. Het eindresultaat is een overzichtelijke grafische weergave waarin te zien is hoe het product of de dienst tot stand komt, van begin tot eind. In het ontstane diagram is goed te zien waar verbetering mogelijk is.

Er worden gewoonlijk twee verschillende varianten van de VSM gemaakt, één van de huidige situatie (‘current state’), een andere van de situatie zoals die in het ideale geval zou zijn, zonder verspillingen (‘future state’).

Hoe wordt de waardestroom in kaart gebracht?

  • Stel vast welke diensten of producten geanalyseerd moeten worden. Voor elk te analyseren proces wordt een aparte waardestroomanalyse gedaan.
  • Op de werkvloer, samen met de mensen die betrokken zijn bij het te analyseren proces, worden op grote vellen papier aan de wand (of eventueel op een computer met speciale software) alle stappen in het proces uitgewerkt. Het gaat erom het werk weer te geven zoals het in de praktijk gaat, niet hoe het ooit bedoeld of bedacht is.
  • De teams tekenen en beschrijven met behulp van verschillend gekleurde post-its en stiften de relevante taken en stappen. Daarbij worden ook doorlooptijden aangegeven. De stroom wordt met lijnen/pijlen aangegeven.
  • In het diagram dat zo ontstaat worden standaardsymbolen gebruikt. Om het diagram zo overzichtelijk mogelijk te maken kan het een goed idee zijn alle stappen die waarde toevoegen horizontaal in te tekenen, en de ondersteunende processen (die geen waarde toevoegen) verticaal, haaks op de waardestroom.
  • enkele-veelgebruikte-symbolen-bij-vsm
    Figuur: enkele veelgebruikte symbolen bij VSM
  • Kijk in de analyse met name naar de mate van flow en de verspillingen in het proces.
  • Wanneer het diagram van de huidige staat is uitgewerkt, kan de gewenste toekomstige situatie worden ontworpen en vastgelegd in een andere tekening.

Om een goede VSM te maken is kennis en de ervaring nodig. Wanneer u toch aan het werk wilt met een waardestroomanalyse, zonder begeleiding, is het wellicht een goed idee een vereenvoudigde vorm te kiezen zoals Makigami. Hoe u Makigami uitvoert, is te lezen in deze blog: Met waardestroomanalyse problemen te lijf; In 14 stappen naar een ideaal proces met Makigami.